نحوه پرورش مرغ در خانه و سالن بزرگ
راهکارهایی برای پرورش مرغ گوشتی در خانه
گوشت مرغ و نیز تخم مرغ، دو منبع
اصلی و مهم پروتئین در سفرههای ما ایرانیها است. فروش و استقبال از این دو منبع
نیز به دلیل قیمت پایینتر، همیشه بیشتر از سایر منابع، مورد توجه ما بوده است. به
همین دلیل پرورش مرغ چه به صورت سنتی و محلی و چه به صورت صنعتی و در ابعاد بزرگ،
با استقبال مواجه بوده است. پرورش مرغ
گوشتی در خانه همیشه یکی از راههای
کسب درآمد به خصوص برای روستاییان و نیز افراد ساکن در شهرهای کوچک بوده است. این
پرندگان نیاز عمده ساکنان را تامین میکرده و منبعی برای درآمدزایی کل خانواده نیز
بوده است
اما تولیدات در این روش همیشه در
مقایسه با روشهای صنعتی، پایینتر و بازدهی و سوددهی آن نیز در سطح کمتری بوده
است. اما چگونه میشود روشهایی برای افزایش تولیدات در روش نگهداری و پرورش مرغ
گوشتی در خانه پیدا نمود. در این
مقاله قصد داریم تا با راهکارها و روشهایی برای بهبود کیفیت و کمیت محصولات
پروتئینی یعنی مرغ و تخم مرغ در روش نگهداری این پرنده در خانه و یا مزرعه را بررسی
نماییم.
قدم اول:
انتخاب نژاد مناسب برای پرورش مرغ گوشتی در خانن
مرغ و خروسهای موجود در بازار ایران
نژادهای بسیار متنوعی دارند و برخی تنها برای تخم و برخی نیز تنها برای گوشتشان
پرورش داده میشوند. در ادامه نژادهایی از این پرنده که برای پرورش در خانه مناسب
هستند و هم وزنگیری بالایی دارند را بررسی میکنیم:
نژاد برهما که در طول 4 ماه پروار میشود
و وزن آن به 4 کیلو هم میرسد. این نژاد در طول یک سال نیز میتواند تا 140 تخم
بگذارد که برای وزنگیری بهتر، توصیه میشود از میزان تخم گذاری آن کاسته شود.
- نژاد راس که در طول 45 روز به وزنی بین 2 تا 3 کیلوگرم میرسد و
تنها برای پرورش مرغ گوشتی تغییر ژنتیکی داده شده است.
- نژاد مرغ فاورولس که نژادی مربوط به کشور فرانسه است و تا 4
کیلوگرم وزنگیری دارد.
- نژاد دورکینگ که نژادی انگلیسی است و مناسب آب و هوای سرو
کوهستانی است. این نژاد در طی 4 تا 5 ماه، تا 4 کیلوگرم وزنگیری دارد.
- نژاد مرغ کوشین که نژادی زینتی نیز محسوب می شود و تخمگذاری
بالایی ندارد و بیشتر برای وزنگیری مناسب است.
- نژاد ساسکس که نژادی انگلیسی محسوب شده و بین 3 تا 4 کیلوگرم
وزنگیری خواهد داشت. این نژاد توانایی تخمگذاری خوبی نیز دارد و در یک سال
تا 180 عدد تخمگذاری نیز دارد.
- نژاد مرندی که نژادی ایرانی است و مناسب برای پرورش مرغ گوشتی در خانه محسوب میشود. این نژاد علاوه بر وزنگیری خوب که تا 3 کیلوگرم
است، قدرت تخمگذاری خوبی نیز دارد و تا 200 عدد در سال نیز توانایی تخمگذاری
دارد.
هر کس با توجه به شرایط آب و هوایی و
نیز توانایی مالی خود میتواند نژاد مورد نظر را انتخاب نماید. افراد معمولا برای پرورش مرغ
گوشتی در خانه، از جوجه چند روزه
استفاده میکنند تا در مدت کوتاهی توانایی پروار کردن آن را داشته باشند.
قدم دوم، آماده
سازی مکان مناسب برای پرورش
در قدم بعدی شما باید مکان و مرغداری
مسقف همراه با فضای هواخوری که محصور شده باشد برای مرغها و خروسها فراهم
نمایید. برای ایجاد فضای مرغداری ابتدا مکان مورد نظر را تمیز کرده و سقف، دیوارهای کناری و تجهیزات را بشویید. پس از شستشوی ساختمان، مکان
مرغداری را ضد عفونی کنید. هیچ چیز نباید از گله قبلی که شسته و ضدعفونی نشده در
دوره جدید باقی بماند. خطوط آبخوری را با اسید سیتریک (یا هر چیزی که توسط سازنده
توصیه میشود) تمیز کنید تا باکتریهایی که ممکن است در محیط باقی مانده باشد نیز
از بین برود. برای پرندگان یک بستر مناسب با استفاده از علوفه خشک و یا خاک اره
فراهم کنید. بستر ناهموار و یا بیش از حد سفت، ممکن است باعث آسیب به پاهای
پرندگان شده و جلوی رشد آنها را بگیرد. شما همچنین باید بنا به فصل، وسایل
گرمایشی و سرمایشی و همچنین تهویه مناسب مرغداری برای پرورش مرغ گوشتی در خانه را نیز در نظر بگیرید.
قدم سوم: تغذیه
پرندگان
شما برای وزن گیری بهتر پرندگان،
باید یک رژیم تغذیهای استاندارد که همه نیازهای بدن پرنده را تامین کند، در نظر
بگیرید. اگر تعداد مرغهای مرغداری خانگی شما کم است ممکن است بتوانید از باقی
مانده غذای خانه آنها را تغذیه کنید اما اگر به دنبال کسب درآمد هستید، بهتر است
از جیره مخصوص مرغهای گوشتی که در بازار موجود است، استفاده کنید. این جیره برای
جوجهها استارتر نامیده میشود و حاوی مواد خاصی است که رشد و سلامت آنان را تامین
کند. در مراحل بعدی میتوانید از غذای نیمچه و یا پرواری نیز استفاده کنید. این
جیرهها شامل پودر انواع دانهها و غلات، ویتامینها و مواد معدنی و نیز داروهای
مورد نیاز پرندگان است.
سعی کنید همیشه بهداشت آبخوریها را
رعایت کنید تا از آلوده شدن آب جلوگیری شود. به خصوص در فصول گرم سال، دسترسی پرندگان به آب سالم و خنک و البته بهداشتی
برای جلوگیری از گرمازدگی آنان، ضروری است.
قدم چهام:
جلوگیری از بیماریها در پرورش مرغ گوشتی در خانه
یکی از مهمترین مراحل در پرورش
ماکیان، جلوگیری از بیمار شدن مرغها است. بیمار شدن یک مرغ منجر به بیماری کل گله
و نیز در ادامه باعث کاهش تولید و یا تلف شدن پرندگان میشود. بهتر است محیط زندگی
آنان را از پرندگان وحشی و آزاد جدا کنید و واکسیناسیون را نیز جدی بگیرید. در
صورت مشاهده مرغهایی که گوشهگیر شدهاند و یا اشتها ندارند، هر چه سریعتر آنها
را کل گله جدا کرده و تا زمان بهبودی در مکانی جداگانه نگهداری کنید.
برای احداث
مرغداری به چقدر سرمایه نیاز است؟
صنعت مرغداری و پرورش مرغ از جمله
مهمترین صنایعی است که بر روی آن سرمایه گذاری هایی زیادی انجام گرفته است. در
حقیقت میزان مصرف تخم و گوشت مرغ در کشور بسیار بالا بوده و همین امر باعث شده تا
کارآفرینان در مسیر پرورش مرغ و راه اندازی مرغداری قدم بگذارند. اگر شما نیز به این صنعت علاقه
مند هستید و میخواهید هزینه راه اندازی یک مرغداری را بدانید با خواندن این مقاله
از وبلاگ چیکن هچ با ما همراه باشید.
برای احداث
مرغداری چه تجهیزاتی لازم است؟
برای مدیریت امور مرغداری و رسیدگی
به تغذیه مرغ ها به برخی از تجهیزات نیاز پیشدا میشود. مهمترین لوازم مورد نیاز مرغداری و پیش نیازهای مهم این صنعت شامل موارد زیر می باشد:
تهیه زمین و
اخذ جواز احداث مرغداری
یکی از پیش نیازهای اصلی احداث
مرغداری، تهیه زمین و مجوزهای مربوطه میباشد. سالن های مرغداری عموما به شکل سوله
ها طراحی میشوند. ساختمان مرغداری باید دارای بخش های مختلفی باشد که مهمترین آنها
سالن نگهداری طیور، سالن انبار دان، اتاق مدیریت و پرسنل، اتاقک نگهداری دارو و … می باشد. یک سالن مرغداری با ظرفیت پرورش 20000 قطعه مرغ گوشتی به
یک هکتار زمین نیاز دارد. البته زمین مورد نیاز برای احداث سالن مرغداری را می توان
به صورت اجاره ای نیز تأمین کرد.
همچنین برای احداث سالن مرغداری در
یک مکان لازم است که مجوزهای ضروری از ارگان های مربوطه همچون اداره جهاد کشاورزی
و غیره اخذ شود. رعایت فاصله قانونی با سایر سالن های مرغداری و صنعتی و رعایت
فاصله قانونی با مناطق مسکونی و جهت اجرای پروژه الزامی است.
تجهیزات مربوط به جوجه کشی
یکی دیگر از هزینه های راه اندازی
مرغداری تجهیزات جوجه کشی می باشد. در مرغداری ها اصولا یک بخش را بعنوان اتاقک
جوجه کشی در نظر گرفته و آن را با ماشین جوجه کشی صنعتی مجهز میکنند. برای شروع کار و آشنایی با نحوه جوجه کشی از پرنده ها
و دریافت تجربه می توانید از دستگاه جوجه کشی خانگی نیز استفاده کنید.
سیستم گرمایشی
جوجه ها در هفته های اولیه نیاز به
دماهای گرم دارند. همچنین گرمای مورد نیاز جوجه ها باید پاک باشد چون سیستم تنفسی
آنها به خوبی رشد نکرده و هوای آلوده باعث خفگی آنها میشود. برای گرمایش جوجه ها
اغلب به مدت دو هفته از لامپ مادر مصنوعی و یا کوره هوای گرم استفاده میشود. پس از آن گرمایش سالن مرغداری
توسط جت هیترهای بدون دودکش تأمین میگردد. جت هیترهای بدون اگزوز راندمان حرارتی
بسیار بالایی دارند و سریعا سالن مرغداری را گرم میکنند.
یک جت هیتر 100 هزار برای گرمایش
1000 مترمکعب از فضای مرغداری کفایت میکند. سیستم های گرمایش مرغداری در فصل های
سرد سال مخصوصا در طول شب کارایی بالایی داشته و سلامت گله های پرورشی را تضمین
میکنند.
اصولا برای یک سالن مرغداری به
متراژ 10 هزار متری به سه عدد جت هیتر نیاز می باشد.
سیستم سرمایشی و رطوبت ساز
همانند سرما،
هوای گرم نیز تأثیر بسیار بالایی بر عملکرد و سلامت مرغ ها دارد. در فصل های گرم و
روزهای داغ تابستانی دمای داخل سالن مرغداری بسیار افزایش پیدا میکند. دمای مطلوب
برای سالن مرغداری بین 20 الی 22 درجه میباشد. دماهای گرم باعث استرس گرمایی در
مرغ ها شده و در نتیجه آن مرغ ها دچار خفگی شده و تلف میشوند.
سیستم های سرمایشی مورد استفاده در
مرغداری ها شامل کولر و یا سیستم پد کولینگ می باشد. خنک سازی مرغداری با کولر
هزینه کمتری دارد ولی سیستم پد و فن مزایای زیادی برای مرغداری داشته و بیشتر از
این روش برای خنک سازی مرغداری استفاده میشود. از سیستم پد سلولزی برای تأمین
رطوبت سالن مرغداری نیز استفاده میشود. سالن هایی که فاید سیستم سرمایشی پد کولینگ
هستند عموما از رطوبت سازهای دیسکی و پروانه ای و یا سایر مهسازها برای تأمین و
کنترل رطوبت مرغداری بهره می برند.
دانخوری و آبخوری
جوجه ها در هفته
های اولیه توسط آبخوری و دانخوری های دستی تغذیه میشوند. بعد از آن از دانخوری ها
و آبخوری های اتوماتیک در سالن مرغداری استفاده میشود. خطوط آبخوری و دانخوری در
مرغداری ها به تعداد کافی و با فاصله معین از یک دیگر طراحی میشوند. آبخوری
اتوماتیک مورد استفاده در مرغداری ها بیشتر از نوع آبخوی نیپل بوده و دانخوری
اتوماتیک نیز از نوع بشقابی و یا ناودانی می باشد.
طراحی خطوط انتقال دان و آب در
مرغداری ها توسط تجهیزات اتوماتیک انجام میگیرد. همچنین در مرغداری ها منبع آب
برای ذخیره آب مصرفی طیور الزامی است. در فصل های گرم و یا سرد نیز بایستی دمای آب
آشامیدنی طیور مناسب باشد. (بین 10 الی 15 درجه)
تجهیزات تهیه دان
برخی مرغداران دان مصرفی طیور خود
را به صورت آماده از بازار خرید میکنند. برخی از مرغداران نیز با تجهیز کردن
مرغداری خود به دستگاه های آسیاب، میکسر و بالابر دان مصرفی طیور را با قیمت ارزان
تر در محل مرغداری تولید میکنند. این نوع تجهیزات در تناژهای مختلفی ساخته شده و
در کنار یکدیگر نصب میشوند.
سیستم تهویه
در سالن های مرغداری، تهویه بخش
جدایی ناپذیر این صنعت میباشد. فضولات مرغ ها به شدت بوی بد ایجاد نموده و از آن
گاز آمونیاک و کربنیک آزاد میشود. این گازها علاوه بر بوی نامطبوع باعث مشکلات
تنفسی در بین طیور شده و باید از داخل سالن تخلیه شوند. به همین منظور در سالن
مرغداری از فن های بزرگ جهت تهویه هوای داخل آن استفاده میشود. در یک سالن مرغداری 10 هزار متری به سه عدد هواکش 140 در 140 نیاز می باشد.
مدیریت نور و روشنایی
یکی از فاکتورهایی که بر رشد و
نموی جوجه ها تأثیرگذار است روشنایی سالن می باشد. معمولا در هفته های اولیه از
برنامه نوردهی دائمی استفاده میکنند. همچنین سالن های مرغداری گوشتی نیز در بیشتر
ساعات روشن نگه داشته میشوند. با این حال بایستی ساعت خاموشی و تاریکی نیز در سالن
مرغداری رعایت شود.
در سالن های مرغداری تخمگذار در
طول روز حداقل 16 ساعت برنامه نوردهی اجرا میکنند.
سیستم های اتوماسیون مرغداری
در مرغداری ها از تجهیزات کنترلی
مختلف برای تنظیم سطح دان و آب، دما و رطوبت سالن و کنترل ورودی هوا و تهویه
استفاده میشود. این نوع سیستم های اتوماسیون بیشتر امورات داخلی مرغداری را به
صورت اتوماتیک تنظیم نموده و هزینه های کارگری را کاهش می دهند.
تانکر ذخیره سوخت
هر چند که عمده انرژی مصرفی
مرغداری ها انرژی گاز می باشد ولی برای شرایط ضروری ذخیره سوخت گازوئیلی نیز لازم
است. برای ذخیره گازوئیل مورد نیاز مرغداری به یک تانکر با ظرفیت بالا نیاز خواهد
بود.
تأسیسات مورد نیاز مرغداری
از دیگر بخش های هزینه بر واحد
صنعتی مرغداری تأمین برق و آب می باشد. سالن های مرغداری بایستی در مناطق خارج از
شهر و به دور از مناطق مسکونی احداث شوند. معمولا مناطقی که برای احداث مرغداری در
نظر گرفته میشوند فاقد امتیاز آب و برق بوده و مرغداران بیشتر با حفر چاه و … این نیازها را تأمین میکنند.
یکی دیگر از تجهیزات ضروری در
مرغداری ها ژنراتور تولید برق می باشد. در سالن های مرغداری برخی از سیستم ها مثل
سیستم تهویه به صورت مداوم کار میکنند. بنابراین اگر برق محل احداث مرغداری مشکل
قطعی مکرر داشته باشد، سیستم های تهویه و سایر سیستم ها از کار می افتند. نتیجه
این امر از کنترل خارج شدن دما و تهویه مرغداری بوده که به سرعت باعث تلفات شده و
حتی ممکن است تمامی مرغ های داخل سالن را به کام مرگ بکشاند.
مدیریت بستر و امورات ضدعفونی
یکی دیگر از هزینه های که در هر
دوره بر دوش مرغداران می باشد، هزینه های مربوط به بستر مرغداری و ضدعفونی سالن می
باشد.
بستر مرغداری را معمولا با پوشال و
یا خرده کاغذ و کاه ریز می پوشانند و هر دوره باید آن را تعویض نمود. همچنین در هر
دوره قبل از جوجه ریزی تمامی محیط داخلی سالن و تجهیزات داخلی آن به مدت چند روز
با مواد خاص ضدعفونی میشوند.
براورد هزینه های ساخت و ساز
مرغداری
متأسفانه به دلیل نوسانات بازار به
طور قطع نمی توان هزینه ساخت و ساز مرغداری را براورد کرد. در شرایط فعلی میانگین
سرمایه مورد نیاز برای خرید تمامی تجهیزات و لوازم مورد نیاز مرغداری با ظرفیت 20
هزار قطعه ای نزدیک به یک میلیارد تومان می باشد. هزینه تأسیسات و حقوق دستمزد
سالیانه کارگران نیز بیش از 500 میلیون تومان میباشد.
یکی دیگر از هزینه های اصلی
مرغداری خرید مواد اولیه و خوراک مرغ ها می باشد. این هزینه ها برای یک مرغداری 20
هزار قطعه ای بیش از یک میلیارد تومان خواهد بود. بنابراین در شرایط فعلی برای
احداث یک مرغداری 20 هزار قطعه ای به سرمایه ای نزدیک به 2.5 میلیارد تومان نیاز
خواهد بود.
جمع بندی
در این مقاله از وبلاگ چیکن هچ در
مورد هزینه های مرغداری و سرمایه مورد نیاز برای احداث یک مرغداری صنعتی بحث
نمودیم. لازم به ذکر است که هزینه های گفته شده در زمان نوشتن این مقاله صدق
میکند. همچنین سرمایه مورد نیاز برای پرورش مرغ بومی بسیار کمتر از مرغ صنعتی است. بیشتر افراد پرورش مرغ را به شکل
بومی و با حداقل تجهیزات عملی میکنند.
