صنعت پرورش طیور بخش عمده ای از تولید خوراک کامل حیوانات در سراسر جهان را به خود اختصاص داده است
در بیشتر کشورهای جهان تولید خوراک طیور حدود 30 درصد از کل خوراک دام تولیدی را در برمیگیرد
اما در نقاطی که پرورش خوک کمتر صورت میگیرد این سهم به 50درصد میرسد
خوراک همچنین بیشترین هزینه پرورش انواع طیور را بخ خود اختصاص میدهد به همین جهت به حداقل رساندن هزینه های خوراک ضروری است
انواع مختلف فراوری خوراک مانند شستن، خیساندن در آب، کراکینگ، آسیاب نمودن، خشک کردن، اعمال فرایند حرارتی، غلطک زدن، پلت کردن، تخمیر و غیره برای بهبود تغذیه ای و بهبود مدت ذخیره سازی به عنوان روشهای فراوری خوراک شناخته میشوند.
هدف از فراوری خوراک، تبدیل تغذیه اقتصادی و تولید حیوان به یک سرمایه گذاری مناسب و بادوام می باشد
بهبود عملکرد پرنده هنگام تغذیه خوراک پلت شده ممکن است به دلایل زیر اتفاق بیفتد:
1. کاهش ضایعات خوراک
2. کاهش تغذیه انتخابی توسط پرنده
3. کاهش تفکیک اجزای خوراک
4. کاهش حداقل زمان و مصرف انرژی برای دریافت خوراک
5. کاهش یا از بین رفتن میکروارگانیسم های بیماری زا (پاتوژن)
6. تغییر ساختار نشاسته و پروتیین در اثر حرارت و بهبود قابلیت هضم
7. افزایش خوش خوراکی
در سالهای متمادی تهیه خوراک به شکل پلت توانسته موجب ارتقای اقتصادی از طریق بهبود در ضریب تبدیل و نرخ رشد شود. بهمین دلیل امروزه تهیه خوراک برای پرندگان گوشتی بصورت پلت یا کرامبل میباشد. بررسی منابع مختلف نشان میدهد تغذیه پرنده با پلت ضریب تبدیل خوراک را تا 12 درصد افزایش میدهد.
بدلیل اینکه هزینه های خوراک بخش قابل توجهی از هزینه های تولید گوشت را به خود اختصاص میدهد، حتی افزایش ناچیزی در ضریب تبدیل میتواند در بازده اقتصادی موثر باشد
دارا سموم طبیعی متعددی برای طیور است که مهمترین انها بازدارنده تریپسین میباشد که بازدارنده های تریپسین تجزیه شدن و پروتین هارا متوقف می سازند و حضور انهارا در غذا با بزرگتر شدن پانکراس مشخص می شود.
ذرت .گندم و جو:
عمده ترین مشکل جو:
وجود بتا گلوکان موجود در جو می باشد.
نحوه عمل بتا گلوکن ها احتمالا با جلوگیری از عمل اسید های صفراوی چربی های موجود در مواد هضمی میباشد.
گندم حاوی پتوزان می باشد که سبب تغییر در ویسکوزیته (گران روی ) مواد هضمی میشود و در نتیجه موجبات کاهش کلی در هضم خوراک و نیز ازدیاد رطوبت بستر را فراهم مینماید.
آرابینوگزیلان ها اصلی ترین ترکیبات پنتوزی هستند که به مواد دیگر دیواره سلولی متصل بوده و قادرند تا 10 برابر وزن خود آب جذب کنند. متاسفانه پرندگان به اندازه کافی انواع آنزیم های گزیلاناز را تولید نمی کنند بنابراین این گونه پلی مر ها سبب افزایش ویسکوزیته مواد هضمی می شوند.
گندم ها همچنین حاوی بازدارنده های آلفا آمیلاز هستند. البته این بازدارنده ها به طور کامل شناخته نشده اند تصور می شود که پروتئین هایی از نوع آلبومین هستند که به طور عمده در بخش نشاسته ای گندم وجود دارند این پروتئین ها احتمالاً در حرارت های ملایم به هنگام پلت کردن خوراک از بین می روند.
آلودگی به آفلاتوکسین در ذرت های صدمه دیده با حشرات که در مناطق گرم و مرطوب رویش کرده اند بسیار معمول است و تقریباً در ارتباط با برطرف کردن سطوح بالای این مایکوتوکسین کار خاصی نمی توان انجام داد. به نظر می رسد استفاده از سیلیکات های آلومینیوم موجب تخفیف عوارض ناشی از مقادیر کم آفلاتوکسین در جیره می شود. اگر ذرت حتی مضنون به داشتن آفلاتوکسین باشد، باید قبل از مخلوط کردن غربال شود. زیرالنون مایکوتوکسین دیگری است که در برخی موارد ذرت به آن آلوده می شود. به دلیل اینکه این سم با ویتامین D3 ترکیب می شود می تواند مشکلات اسکلتی و نیز مشکلاتی در پوسته تخم مرغ به وجود آورد. در صورت پایین بودم میزان آلودگی، تجویز ویتامین D3 محلول در آب آشامیدنی چه بسا مفید باشد.
سبوس:
برخی از محققین معتقد هستند که سبوس دارای اثر محرک رشد در پرندگان میباشد که هیچ گونه رابطه مستقیمی با فیبر جیره ندارد.
احتمالا همچین محرکی در رشد ممکن است از تغییر در فلورمیکروبی گوارشی به وجود آید.
عمل ساده بخار دادن طی مراحل پلت کردن می تواند ارزش انرژی زایی سبوس را تا ۱۰ درصد افزایش دهد همچنین قابلیت استفاده از فسفر آن هنگام بخار دادن طی تولید پلت تا ۲۰ درصد افزایش می یابد.
فعالیت گسترده میکروبی در روده بزرگ بخصوص در روده کور اتفاق می افتد در روده کور سرعت عبور کند و منابع فراوان مواد مغذی زمینه را برای تکثیر و رشد باکتری ها را فراهم می آورد. مواد قابل استفاده برای تخمیر باعث تغییر مقادیر نسبی گونه های باکتری یابی می شود
از آنجایی که ذرات ریز ترصطح بیشتر برای هجوم باکتری ها دارند بنابراین با ریز تر شدن ذرات غذایی در روده کور اسیدهای چرب بیشتر تولید می شودپلی ساکارید کار های غیر نشاسته ای غیر محلول با افزایش حجم مواد سرعت عبور مدفوع را از روده بزرگ تسریع می کند.
فیبر خوراک به عنوان لیگنین و پلی ساکارید هایی که توسط انزیم هایی مترشحه از حیوانات تک معده ای مورد حضم قرار نمی گیرند تعریف می شودnsp. در اغلب خوراک فیبر خوراک یا پلی ساکارید های غیر نشاسته ای و لیگنین اجزای عمده دیواره ی سلول را تشکیل می دهند.
پلی ساکارید های غیر نشاسته ای یکی از روش های عمل اوری خوراک طیور استفاده استفاده از درجه حرارت بالا می باشد.در این روش علاوه بر افزایش خوش خوراکی، باز دارنده های موجود در خوراک نیز حذف خواهند شد و الودگی میکروبی به حداقل می رسد.
پلت کردن خوراک طیور متداول ترین و شناخته شده ترین روش عمل اوری حرارتی مواد خوراکی محصوب می شود که حدود 70 سال قدمت دارد (pathak,2010 : patience,2012)
دما ،رطوبت و فشار استفاده شده در این روش موجب ژلاتین شدن نشاسته موجود در خوراک می گردد.
شکل خوراک:
معمولا حیوانات شکل فیزیکی ذرات پلت را نسبت به حالت پودری ترجیح می دهند
(edward etel,1999 _ steidiuyer etal,2000 _ beut etal,2002)
دان پلت حق انتخاب و جداسازی بخش های مختلف جیره را از طیور می گیرد که ناگزیر مخلوطی از خوراک همگن را مصرف خواهند کرد
این موضوع عملکرد طیور را به صورت معنی داری افزایش می دهد مصرف جیره پلت شده نسبت به جیره مش یا پودری به زمان کمتری نیاز دارد که موجب مصرف انرژی کمتر از توسط طیور می شود( احتیاجات نگهداری طیور را کاهش می دهد).صنعت پرورش طیور بخش عمده ای از تولید خوراک کامل حیوانات در سراسر جهان را به خود اختصاص دادهاست.
در بیشتر کشور ها تولید خوراک طیور حدود 30درصد در کل خوراک دام تولیدی را دربر می گیرد اما در نقاطی که پرورش خوک کمتر صورت می گیرد این سهم به 50درصد می رسد.
خوراک همچنان بیشترین هزینه پرورش انواع طیور را به خود اختصاص می دهد به همین صورت به حداقل رساندن هزینه های خوراک ضروری است
پلت کردن خوراک طیور متداول ترین و شناخته شده ترین روش عمل اوری حرارتی مواد خوراکی محصوب می شود که حدود 70 سال قدمت دارد (pathak,2010 : patience,2012)
دما ،رطوبت و فشار استفاده شده در این روش موجب ژلاتین شدن نشاسته موجود در خوراک می گردد.
شکل خوراک:
معمولا حیوانات شکل فیزیکی ذرات پلت را نسبت به حالت پودری ترجیح می دهند
(edward etel,1999 _ steidiuyer etal,2000 _ beut etal,2002)
دان پلت حق انتخاب و جداسازی بخش های مختلف جیره را از طیور می گیرد که ناگزیر مخلوطی از خوراک همگن را مصرف خواهند کرد
این موضوع عملکرد طیور را به صورت معنی داری افزایش می دهد مصرف جیره پلت شده نسبت به جیره مش یا پودری به زمان کمتری نیاز دارد که موجب مصرف انرژی کمتر از توسط طیور می شود( احتیاجات نگهداری طیور را کاهش می دهد).صنعت پرورش طیور بخش عمده ای از تولید خوراک کامل حیوانات در سراسر جهان را به خود اختصاص دادهاست.
در بیشتر کشور ها تولید خوراک طیور حدود 30درصد در کل خوراک دام تولیدی را دربر می گیرد اما در نقاطی که پرورش خوک کمتر صورت می گیرد این سهم به 50درصد می رسد.
خوراک همچنان بیشترین هزینه پرورش انواع طیور را به خود اختصاص می دهد به همین صورت به حداقل رساندن هزینه های خوراک ضروری است.
کوکسیدیوز مهمترین بیماری انگلی طیور صنعتی جهان و یکی از مهمترین بیماری های ماکیان محسوب می شود و معمولا آن را با مهمترین علامتش یعنی تورم روده یا همان انترنت می شناسند عامل این بیماری نوعی انگل تک یاخته ازگروه اپی کمپلکسا می باشد حدود هشت گونه از این گروه در پرندگان ایجاد بیماری میکند.
البته تنها چند گونه از آنها شیوع بیشتری دارند که از همه شايع تر آیمریا تنلا بوده و پس از آن آیمریا ماکسیما ایمریا نکاتریکس از شهرت و شیوع بیشتری نسبت به هم گونه ای خود برخوردارند
انگل های ایمریا در طبیعت فراوانند ولی معمولا زمانی بیماری مشهود میشود که در گله یا جمعیتی از طیور ایجاد گردد لذا این بیماری که در جمعیتها شدیدا بیماری زا است در شیوه های پرورش متراکم طیور باید از جایگاه و اهمیت خاصی برخوردار باشد همچنین ای بیماری علاوه بر تلفات باعث خسارات قابل ملاحظه اقتصادی می شو
د که اختلال در ضریب تبدیل غذایی پرنده هزینه اار. و کندی رشد تنها جزئی از مسائل جنبی این بیماری است .
در مرحله اول اووسیست که درونش چهار اسپروسیت وجود دارد که هر یک از آنها هم دارای دو عدد اسپروزوایت بیماریزا هستند توسط میزبان خورده می شوند پس از بلع اووسیست بر اثر عوامل مکانیکی و شیمیایی دستگاه گوارش خصوصا نمکهای صفراوی و تریپسین و اسپروسیست باز شده و اسپروزوایت ها آزاد می گردند حال اسپروزوایت های آزاد شده خود را وارد یاخته های مخاط روده کرده و در آنجا توسط تکثیر غیر جنسی زیاد می شوند یاخته های حاصل از تقسیم جدار سلول روده ای را پاره کرده و بیرون میریزند و هر کدام وارد سلول جدیدی می شوند و مجددا به تکثیر غیر جنسی ادامه می دهند و این عمل را چندین بار تکرار می کنند .
تا اینکه پس از چندین سیکل غیر جنسی اشکال جنسی در داخل سلول به وجود می آید و تولید مثل جنسی آغاز می شود .
این چرخه بسیار سریع رخ می دهد یعنی ممکن است که از یک اووسیت بلع شده در مدت چهار یا پنج روز که دوره ی نهفته بیماری است صدها هزار و گاهی ميليون ها اووسیت به وجود آید حال این اووسیت ها توسط مدفوع دفع می شوند البته این زمان بیماریزا نیستند.
جوجه های یکروزه در این بیماری ایمنی را بطور غیر فعال از مادر دریافت نمی کنند و پرندگان در هر سنی ممکن است نسبت به این بیماری حساس باشند در گله های سنتی که در مناطق روستایی ایران نگهداری می شوند معمولا ایمنی بالاتری نسبت به این انگل دیده می شوند چرا که پرنده در رویارویی مکرر با مقادیر کمی اووسیت ایمریا است که به آن عفونت قطره ای گویند مکانیسم ایمنی در برابر این تک یاخته هنوز کشف نشده است ولی آنجه که مقصود است این است که ایمنی سکولار نقش عمده را داشته باشند.
کنترل بیماری:
یونوفورها متداول ترین ترکیبات دارویی ضد کوکسیدیوز هستند که امروزه در اکثر کشور ها مسپصرف می شوند و جز دسته آنتی بیوتیک ها قرار می گیرند که نمونه آنها موننسین است که باعث اختلال در ترانسپورت یونها از غشا انگل می شود
ترکیبات یونوفوری در صورت تداخل دارویی می توانند در گله مسمومیت ایجاد نمایند خصوصا داروی تیامولین را یک هفته بعد از تجویز داروی موننسین نباید مصرف نمود نکته دیگر درمورد ترکیبات یونیفورم این است که برخی از این داروها خصوصا ناراسین و موننسین برای سایر حیوانات مزرعهدبخصوص تک سمّی ها خطرناک و حتی کشنده می باشد.
